Redactioneel

Films uit Zuidoost-Europa zijn hip. Zo’n tien jaar geleden kwam de sinds 1989 opgedroogde stroom aan kwaliteitsfilms uit Oost-Europa en de Balkan weer op gang. De zwaarste transitiejaren waren voorbij en er ontstonden mogelijkheden voor regisseurs om films te gaan draaien die voldeden aan de Westerse kwaliteitseisen en smaak.

Dé regisseur die de heropleving van de Zuidoost-Europese film inleidde kwam uit het uiteenvallende Joegoslavië. Emir Kusturica had met Time of the Gypsies en Underground al tijdens de zware eerste helft van de jaren negentig de basis gelegd. Zijn Black Cat, White Cat vormde het definitieve keerpunt. In het kielzog van deze immens populaire film konden ook andere regisseurs uit ex-Joegoslavië de West-Europese bioscopen heroveren. Aanvankelijk ging het om films met de oorlog als thema of achtergrond, maar later kwamen er ook andere onderwerpen bij.

De recente stroom topfilms uit Roemenië, Turkije en Hongarije zorgen er met hun zo diverse onderwerpen- en genrekeuze voor dat de horizon van de Westerse cinefiel aanzienlijk is verbreed. Dat is het grote verschil met de periode vóór 1989, toen de communistische setting nog de belangrijkste drijfveer was om films uit Zuidoost-Europa te bekijken en de omgang met het communisme de graadmeter was waarnaar de producties werden beoordeeld. De huidige pluriformiteit kan verwarren en maakt het moeilijker lijnen tussen de diverse nationale cinema’s te trekken. Ook binnen één land worden onvergelijkbare films gemaakt. Daarmee verschilt Zuidoost-Europa niet meer van West-Europa. Is er dan helemaal geen verschil meer tussen de film van Oost en West? Misschien wel. De redactie van Donau laat het aan u deze vraag te beantwoorden.

In het themagedeelte komt de representatie van oorlog, misdaad en zigeuners in heden en verleden aan bod. Ook in Donaupeil besteden we aandacht aan film. De Nederlandse setting onderbreekt daarbij niet door een reportage over twee Oost-Europa filmfestivals en een interview met de documentairemaakster Mercedes Stalenhoef.

In de recensierubriek treft u ditmaal naast boekbesprekingen ook recensies van nieuw verschenen dvd’s aan. Samen met deze Donau maken zij het u makkelijker de barre winter door te komen. Wij wensen u veel lees- en kijkplezier en zien uw reactie graag tegemoet!