Redactioneel

Deze Donau gaat dieper in op twee thema’s die een grote en beduidende rol spelen in de transitie van Midden- en Oost-Europa: Geld en Seks.

Gedurende de hele communistische periode werd zowel het geld als de seksualiteit gereguleerd. Tussen landen onderling waren er uiteraard grote verschillen: Roemenië’s dictator Ceaucescu riep in de jaren tachtig op om zoveel mogelijk kinderen te baren om een groot Roemeens volk te creeëren, terwijl in andere landen zoals Joegoslavië abortus en anti-conceptie werden ‘genormaliseerd’. In de liberale samenleving waar de Oost-Europese landen na 1989 in werden getorpedeerd werd seks gedemocratiseerd en vrijgegeven op een manier zoals het in het Westen al langer gebeurde. De nieuwe politiek bestreed de uitwassen nauwelijks, waardoor illegale prostitutie, porno en vrouwenhandel in de jaren negentig belangrijke inkomstenbronnen werden van de mafiose klasse die zich verrijkte. Vanzelf kreeg Zuidoost-Europa daardoor het imago een ‘seksparadijs’ te zijn, zoals ook blijkt uit de reacties op de inzendingen van het Eurovisie Songfestival uit de Balkanlanden.

In deze Donau leest u niet alleen over de nieuwe vormen van seksualiteit die sinds 1989 ontstaan zijn in Zuidoost-Europa, maar ook over meer traditionele in de cultuur ingebakken rolpatronen die nog steeds doorspelen in de huidige samenleving. Gerda Dalipaj schrijft in haar artikel over Albanese meisjes die als man werden opgevoed, wanneer een paar geen mannelijke erfgenamen kon krijgen. Maria Serban Temisan beschrijft de Westerse beeldvorming op de ‘sensuele’ oosterse zigeunercultuur.

In een tweede katern leest u over de nijpende geldkwesties in Zuidoost-Europese landen. Griekenland wordt dagelijks in het nieuws genoemd als de ‘verloren zoon’ van de Europese familie die aan komt kloppen nadat hij al het geld verbrast heeft. De positie van Griekenland is een doorn in het oog voor andere Zuidoost-Europese landen die er alles aan doen om bij de EU of in de Eurozone terecht te komen en nu de zure vruchten plukken van de grotendeels in het Westen ontstane financiële crisis. De betekenis van geld in de transitie-samenleving is reusachtig: armoede en rijkdom zijn zichtbaarder dan ooit, waardoor mensen zich vertwijfeld afvragen wat ze goed of fout doen. Bij deze geeft Donau u de mogelijkheid om meer te weten te komen over de Zuidoost-Europese economieën.
Ten slotte bieden wij u ditmaal een extra dik literatuurkatern waarin u een overzicht krijgt van vele literaire uitingen uit Zuidoost-Europa die de laatste tijd verschenen zijn.

Voorts willen we als redactie bij deze een oproep plaatsen om mensen uit te nodigen voor Donau te schrijven of zich in te zetten als redactielid. Wanneer u interesse heeft, neemt u graag contact op met de redactie.